Rol in de maatschappij


  • Bron:
Voor een goed programma kun je reflecteren op de rol van scouts in de maatschappij.
Vragen die daarbij aan de orde komen zijn:

 
  • Hoe ziet de maatschappij eruit en wat zijn de trends?
  • Wat heeft het land te bieden aan wet en regelgeving?
  • En wat kan men bijdragen aan het individu?

 

1908-1914-1918

Vrijwel vanaf het begin van de Scouts, zijn er groepen in Nederland actief. Nederland is een nieuwsgierig land en de koopmansgeest van wat er over de grenzen te koop is, waart rond.
 

1918-1940

De neutraliteit van Nederland in de eerste wereld oorlog is duur geweest. Ook de schuldvraag over wat in de geschiedenis "the clash of the gods" (de botsing van de goden) ging heten, legt nieuwe beperkingen op aan Nederland en heeft zijn invloed op het inrichten van de maatschappij. De strijd is over, maar veel van het oude Europa ligt in puin. Hetgeen ook zijn invloed heeft op handelsrelaties en betrekkingen met het buitenland. Veel dient opnieuw opgebouwd te worden.
Scouting positioneert zich als zuinige organisatie met de focus op het oude en progressie: soberheid wordt alom gepredikt, en de ontwikkeling van het individu wordt benaderd met insignes en een vaardigheiden systeem. Aan het eind van het tijdperk, dat later het inter bellum (tussen de oorlogen) gaat heten, lukt het om de wereld uit te nodigen in nederland, op de wereld jamboree, die in het teken van de vrede staat.
Net als velen in Nederland, hoopt men ook bij de scouts dat het oude Europa uit de as zal herreizen, al zijn de voortekenen somber.
 

1940-1945

Nederland wordt onder de voet gelopen in een nieuwe oorlog. Dat in de vrede van Versailles stond, dat ook een soldaat derde klasse er toe deed en recht had op een graf in Noord Frankrijk, heeft een maatschappelijke verandering teweeg gebracht, waarop de scouts maar beperkt ingespeeld hebben: Industrialisatie, mechanisatie, massa productie, een nieuw en efficiënt leger blijken de nieuwe idealen, van sommigen in de maatschappij, die in retrospect het tijdperk bepalen. Wie zich niet aanpaste kreeg problemen, met alle gevolgen van dien.
 

1945-1968

Hint: overwinnaars van een oorlog schrijven geschiedenis, maar soms is dat niet onomstreden. Naoorlogse geschiedenis en de maatschappij van de modernen, mogen worden bestudeerd en beschreven. De feiten zijn soms te persoonlijk en te jong, om als vaststaande feiten te worden uitgedragen en te dienen als meerpalen en ankers van de maatschappij.
 
In een bevrijd Nederland komen andere aspecten van het originele scouting spel aan de orde. Nieuwe heren komen naar Nederland en zien toe op dat de bevrijders hun deel van de schulden opgelopen door het uitgeven van oorlogs obligaties binnen krijgen. Daarom treedt het principe van de herendienst op de voorgrond.
Ook de oude heren, die schuld noch blaam treft mogen nog steeds worden gediend. Waar het nederland van de jaren '30 (waar deze heren ook toe behoorden) uitging van het eeuwige en de principes van het universum, liep de geschiedenis anders: de jeugd, industrialisatie van oorlog en zij die geen schuld hadden aan een eerdere botsing van de goden, waren uitgebuit in een oorlog, uit op snel succes. De oorlog was welliswaar kort, net als de eerste wereld oorlog, maar de verschikking groot. De beweging weet op handige manier in te spelen ook op deze trend in de maatschappij met slogans als "weest één" en "weest paraat" (beducht op het verraad van de jaren '30), wordt geïnvesteerd in een jeugdbewging, die zich tot doel stelde de jeugd als bloem van de natie op te bouwen. "Wie de jeugd verpest, verpest de natie!" Dit geheel in lijn met de maatschappijke trends van toen.
Daarnaast vindt het modernisme ingang in een steeds groter deel van de maatschappij. Zij die werk hebben bij een fabriek, een bank, een maatschappelijke instelling, los van de heer.
Daar waar het modernisme niet toeslaat en er een relatie is tussen de plaatselijke landheer en een dorp of plaats, kan het spel als volgt gespeeld worden: er zijn dieren die de heer wel dienen, en dieren die dat niet doen. (Heeft de heer recht op een bakker, dan is er een dorpsbakkerij. Tja heeft die dat niet, dan is de plaatselijke bakker vrij en vrij gevestigd.) De raadsvergadering besluit of een nieuwe welp welkom is bij één van de groepen. Bij uitzonderlijke presaties, werd een welp aan het einde van de periode uitgedaagd om "duty to the community" (dienstbaarheid naar de maatschappij) te verrichten. Bijvoorbeeld: Baghera is bakker en Sahi is slager, onze omgeving is mooi en geschikt voor toerisme, dus mowgli wordt bij het verlaten van de welpen uitgedaagd om een lunchroom te beginnen. De andere welpen ondersteunen daarbij. Bij herenrecht of vrije vestiging, gold na de oorlog dat het leger het ermee eens moest zijn. Dus het was groot feest als na de dienstplicht er inderdaad een lunchroom (bijvoorbeeld) geopend kon worden. En de plaatselijke gemeenschap gediend was bij de wederopbouw. Ook in de modernistische wijk vond deze manier van "dienstbaarheid aan de maatschappij" veel aanhang; soms was een steentje bij kunnen dragen aan het succes van een ander, of de sterke verhalen over de dienstplicht, voldoende voor een levenslange vriendschappelijke relatie. Door de verschillende stromen in de maatschappij, was: "Weest één" en "weest paraat" alom gehoord.
 

1968-1975

De "clash of the gods" de strijd tussen de goden, blijkt achter de schermen niet vergeten te zijn en te leiden tot de koude oorlog. Tot overmaat van ramp wordt John F. Kennedy vermoord, terwijl de afspraak was (en is!!) niet zo met leiders om te gaan (sinds het incident in Sarajevo). Binnen twee jaar is de bank of England (bijna) failliet, en beleeft het engelse pond een vrije val, het oude heeft afgedaan (lijkt het). Veranderaars in de maatschappij grijpen hun kans: Alle treinen, bussen, overheidsinstellingen, enz. Allemaal worden ze rationeel vormgegeven. Begin jaren '70 geldt weer: "wie zich niet aanpast...", de scouts zitten lastig, maar uiteindelijk gaat een team van enthousiaste mensen ermee aan de slag om de basis te leggen voor een scouting spel dat vele decennia in gebruik zal blijven, zij het in gewijzigde vorm. In 1975 vinden zij slecht weer op hun pad als de oliecrises het westen en ook de Nederlandse economie opnieuw zwaar treft.
 

1975-1985

Het beleid van de jaren '70 werkt verder uit. In 1980 treedt een nieuwe grondwet in werking. Verschillende bestuursorganen, veiligheidsorganen en mensen die in de jaren '30 begonnen zijn met een studie (militair-) recht en deze wegens de oorlog hebben moeten afbreken, weten elkaar te vinden; ieder met zijn eigen beperkingen en vooral mogelijkheden! Het is een tijd van groot maatschappelijk verzet, tegen metname de crises. Waar men in de kantoren en bij bijeenkomsten, gedwongen wordt open kaart te spelen en men zij het met aanvankelijke twijfels elkaar wel weet te vinden. Ook Scouting wil reageren maar... dat leidt aanvankelijk ook tot ruzie.
 

1985-1995

Zij die in 1985 de Jamboree naar Nederland weten te halen winnen de ruzie. Het scouting spel wordt aangepast aan de dan geldende grondwet; een vereiste voor de jamboree. Al wordt dat niet altijd goed ontvangen en begrepen. Een andere vereiste voor aanpassingen aan het spel is om de organisatie uit te kunnen bouwen, niet alleen naar de Jamboree toe, maar ook daarna. Sluitstuk op de periode is de Jamboree in Dronten; een groot succes.
 

1995-2005

In 1992 blijkt het team dat elkaar in 1980 vond te weinig capaciteit te hebben om aan alle vragen vanuit de maatschappij te voldoen en moet men zich deels weer neerleggen bij de situatie zoals die tussen 1975 en 1980 was. Dat gegeven bepaalt de maatschappij eind jaren '90 en het einde van het paarse tijdperk.
Men begrijpt de politici wel die meer aandacht voor geloof, normen en waarden en andere vormen van social engineering willen hebben, maar kan vanwege de schade uit de koude oorlog (en vaak noemeloze bemiddelingspogingen als bestuurder, veiligheidsfunctionaris, etc) daar niet meer aan voldoen. Veel naar werk komt neer op de sterktse schouders, namelijk die van de "oost indië compagnie", die welliswaar gezegenviert hebben in de strijd voor vrijheid achter het ijzeren gordijn, maar veelal hun recht op geloof kwijt zijn, door oordelen en veroordelingen in de paniek van de jaren '60 (na JFK) of vooroordelen die uitgroeien tot ongeloof, of het wegslepen van collega's voor Russische rechters in de jaren '70. Sinds het einde van de eerste wereldoorlog is een directe dienst aan god (Duty to God) niet onomstreden, hetzelfde geldt voor klasseeisen (ref: weest één), toch is dat weer aan de orde. Ook de grondwet staat in de politiek ter discussie, geen wonder de oost indië compagnie moet veel van de artiekelen die erin staan dragen.
De maatschappij na september 2001, is harder, Nederland is vaker betrokken bij internationale conflicten. Maar past Scouting zich aan?
 
 
 

Gemaakt op: 17 mei 2016, laatste wijziging: 18 mei 2016 door: Roland Masselink


 
 

 
[Terug naar de index] [Terug naar Home]